جانِ شهر

آینور فاروقی/ هنری لوفور جامعه شناس و مبدع اصطلاح “حق شهر“در سال ۱۹۶۷ کتابی درباره شهروند و حقوق شهروندی نوشت و در بخشی از کتابش تأکید کرد:« شهر یک کتاب ناتمام است.» شاید در برخورد اول نگاهی ادبی  به شهر تعبیر شود که  گویی هر روز صفحه ای از آن نوشته می شود.

اما در سرعت دیجیتالی صفر و یک و با آمدن عصر ماشینی،  وقتی ساختمانها قد کشیدند دست به قلم شدیم تا  با خروار خروار ضابطه و آیین نامه، ممات و حیات شهر را بها دهیم. بزرگراه و خیابان را به کوچه باغها آوردیم  و با  چراغ های نئونی رنگ و لعاب شهر را افزون کردیم.  آنچه در انتها شکل گرفت شهر نبود تنها قامتی از سیمان بزک شده بود که غریبه تر به چشم می آمد. ما کتاب شهر را ورق زده بودیم اما فراموش کرده بودیم شهر با روایتگری‌اش زنده است.

ما جانِ شهر را چند فصل عقب تر جا گذاشته بودیم. همانها که نقطه‌ی کلمات بودند و آوا بخش صامتهای بی کلام، درست  حدس زدید ما آدمهای شهر را فراموش کرده بودیم. آنها  که خاطره هایشان ، گویششان و تمامی روزمرگی هایشان هویت شهر را رقم می زد و سطر به سطر کتابش را می نوشت.

آری، کتاب تهران با آدمهایش خوانده می شود نه با ساختمانهای عجیب و غریبش. از منیریه تا جمالزاده، از تاتر شهر تا تجریش از میدان آزادی تا بهارستان  زیر پوست پر زرق و برقی که گاه چشم را می زند، بیایید گوشهایمان را تیز کنیم تا  زبان شهر را بشنویم.