درخشش دانش‌پژوهان ایرانی در جهان؛ ۱۳ مدال و صدرنشینی المپیاد فیزیک

به گزارش روا ۲۴ و به نقل از خبرگزاری مهر، سیدرضا حسینی، در نشست خبری با موضوع تشریح دستاوردهای باشگاه دانش‌پژوهان جوان و ارائه گزارشی از روند برگزاری دوره تابستانه المپیادهای علمی، با اشاره به نتایج تیم‌های ملی المپیادهای علمی ایران اظهار کرد: امسال سال بسیار سختی بود و چالش‌های متعددی پیش روی دانش‌پژوهان و تیم‌های ملی قرار داشت، اما انگیزه اصلی آنها برای ادامه مسیر، برافراشته شدن پرچم جمهوری اسلامی ایران و تلاش برای سربلندی کشور بود.

وی افزود: در سال گذشته در ۱۴ مسابقه جهانی و بین‌المللی شرکت کردیم، اما امسال به دلیل تقارن برخی مسابقات با جنگ، امکان حضور در دو مسابقه بین‌المللی فراهم نشد. المپیاد آسیایی فیزیک و مسابقات بین‌المللی شیمی مندلیف از جمله این مسابقات هستند که در اردیبهشت‌ماه برگزار می‌شوند.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان ادامه داد: با وجود تمام این چالش‌ها، تیم‌های ملی المپیادهای علمی ایران تاکنون در مسابقات جهانی و بین‌المللی امسال مجموعاً ۱۳ مدال کسب کرده‌اند که دستاورد بسیار ارزشمندی است.

حسینی با اشاره به عملکرد تیم ایران در المپیاد جهانی فیزیک گفت: در این المپیاد اتفاق ویژه‌ای رقم خورد و تیم پنج‌نفره ایران موفق به کسب سه مدال طلا و دو مدال نقره شد. این نتیجه، بهترین عملکرد ۲۰ سال اخیر ایران در المپیاد جهانی فیزیک بود.

وی اضافه کرد: برای نخستین بار ایران توانست در المپیاد جهانی فیزیک رتبه اول دنیا را به دست آورد. پیش از این رتبه نخست در اختیار کشور چین بود و با تلاش دانش‌پژوهان و مجموعه باشگاه، این جایگاه به ایران رسید.

نخستین مدال طلای ایران در المپیاد جهانی هوش مصنوعی

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان همچنین به موفقیت ایران در المپیاد جهانی هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: امسال با وجود چالش‌های موجود، تیم ملی هوش مصنوعی ایران در این رقابت‌ها شرکت کرد و برای نخستین بار موفق به کسب مدال طلای المپیاد جهانی هوش مصنوعی شد.

حسینی با اشاره به شرایط دشوار برگزاری این مسابقات در پی جنگ، اظهار کرد: آسیب دیدن زیرساخت‌ها و مورد حمله قرار گرفتن زیرساخت‌های ملی هوش مصنوعی باعث شد دسترسی اعضای تیم‌های ملی به زیرساخت‌های پردازشی و داده‌ها با دشواری مواجه شود، اما دانش‌پژوهان برای اینکه دشمن به هدف خود نرسد، تمام تلاش خود را کردند و توانستند برای نخستین بار مدال طلای المپیاد جهانی هوش مصنوعی را برای ایران کسب کنند.

وی افزود: یکی از نکات قابل توجه درباره این تیم آن بود که اعضای آن از شهرستان‌های مختلف کشور بودند. در مسابقات بین‌المللی ریاضی چین نیز برای نخستین بار موفق به کسب جایزه شدیم.

تغییر جایگاه ایران در المپیادهای علمی

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان با بیان اینکه نتایج امسال تنها به تعداد مدال‌ها محدود نمی‌شود، گفت: یکی از موضوعات قابل توجه در المپیادهای جهانی امسال، جایگاه ایران و نوع برخورد سایر کشورها با تیم‌های ایرانی بود. برخوردی که با تیم‌های ایران صورت گرفت، بسیار محترمانه بود و دانش‌پژوهان کشورمان توانستند جایگاه علمی ایران را به خوبی نشان دهند.

وی ادامه داد: اهتزاز پرچم ایران و نقش‌آفرینی دانش‌پژوهان ایرانی در این مسابقات نیز اهمیت زیادی داشت. برای نمونه، تیم ایران در المپیاد جهانی علوم زمین با پرچمی منقش به نام شهدای میناب حضور پیدا کرد و اعضای تیم با کوله‌های نمادین یاد شهدای میناب را گرامی داشتند.

حسینی افزود: یادگاری‌هایی که از سوی ایران به دیگر کشورها اهدا می‌شد، از جمله کوله و جاکلیدی‌هایی با طرح‌های صورتی و آبی و نوشته‌های مرتبط با ایران، مورد استقبال کشورهای مختلف قرار گرفت.

وی با اشاره به واکنش برخی سرپرستان تیم‌های خارجی گفت: حتی سرپرستان برخی کشورهایی که به ما حمله کرده بودند، از اعضای تیم‌های ملی ایران عذرخواهی کردند. آنها اعلام می‌کردند که سیاستمداران کشورهایشان چنین رفتارهایی را رقم زده‌اند و خودشان با این رفتارهای غیرمنطقی، ناجوانمردانه و ظالمانه موافق نیستند.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان تصریح کرد: یکی از پیام‌های مهم حضور دانش‌پژوهان ایرانی در المپیادهای جهانی این بود که برخلاف تصویری که برخی رسانه‌های جهان تلاش می‌کنند از ایران به عنوان کشوری جنگ‌زده و فاقد پیشرفت علمی و فناوری ارائه کنند، دانش‌پژوهان ایرانی در بالاترین سطح رقابت‌های علمی جهان حضور پیدا کردند و پرچم ایران را به اهتزاز درآوردند.

حسینی گفت: این دانش‌پژوهان با حضور در این مسابقات، پاسخ محکمی به تصویری دادند که رسانه‌های جهان تلاش می‌کنند از ایران ارائه کنند.

وی همچنین به حضور پررنگ بانوان در برخی تیم‌های ملی اشاره کرد و گفت: در تیم ملی جغرافیای ایران، اعضای تیم همگی خانم بودند و سرپرست تیم نیز یک خانم بود. این موضوع برای برخی کشورها قابل باور نبود و تیم ایران در مواردی به عنوان الگویی برای سایر کشورها مورد توجه قرار گرفت.

آغاز دوره تابستانه المپیادهای علمی

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان در ادامه درباره دوره تابستانه المپیادهای علمی اظهار کرد: در حال حاضر دوره تابستانه المپیادهای علمی در حال برگزاری است و در پایان این دوره، آزمون‌های تعیین مدال برگزار می‌شود. دارندگان مدال طلا نیز برای عضویت در تیم ملی سال آینده دعوت خواهند شد. دوره‌های تابستانه از مردادماه به صورت برخط آغاز شده و در شهریورماه نیز به صورت حضوری ادامه پیدا می‌کند.

حسینی با اشاره به نقش دانش‌پژوهان سال‌های گذشته در آموزش نسل جدید گفت: بخشی از زحمات آماده‌سازی این تیم‌ها بر عهده دانش‌پژوهان سال‌های قبل است. یکی از افتخارات باشگاه این است که بخشی از آموزش و پرورش استعدادهای جدید توسط خود نخبگان و دانش‌پژوهان سال‌های گذشته انجام می‌شود.

پذیرش ۷۶۲ دانش‌آموز در دوره تابستانه

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان درباره تعداد پذیرفته‌شدگان دوره تابستانه گفت: امسال ۷۶۲ نفر از شرکت‌کنندگان مرحله اول که در آزمون مرحله دوم شرکت کرده بودند، برای حضور در دوره تابستانه پذیرفته شدند.

حسینی افزود: در آزمون مرحله دوم نزدیک به ۱۴ هزار نفر شرکت کردند و این افراد از میان پذیرفته‌شدگان مرحله اول بودند.

وی با اشاره به افزایش استقبال از المپیادهای علمی گفت: تعداد شرکت‌کنندگان مرحله اول در سال ۱۴۰۴، بیشترین تعداد شرکت‌کننده در مرحله اول طی ۱۰ سال اخیر بوده است و یکی از دلایل این رشد، حمایت‌های جدی‌تر از حوزه المپیادهای علمی در این مدت بوده است.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان درباره ترکیب جنسیتی پذیرفته‌شدگان دوره تابستانه نیز گفت: از میان ۷۶۲ دانش‌آموز پذیرفته‌شده در دوره تابستانه، ۷۵ درصد پسر و ۲۵ درصد دختر هستند.

حسینی ابراز امیدواری کرد با نقش‌آفرینی بیشتر دانش‌پژوهان دختر، سهم دختران در المپیادهای علمی افزایش پیدا کند و ترکیب جنسیتی شرکت‌کنندگان به وضعیت واقعی‌تر و متناسب‌تری نزدیک شود.

وی درباره وضعیت پذیرفته‌شدگان دوره تابستانه المپیادهای علمی اظهار کرد: از میان پذیرفته‌شدگان دوره تابستانه، ۲۸ درصد دانش‌آموزان پایه دهم، ۶۸ درصد پایه یازدهم و ۴ درصد پایه دوازدهم هستند.

حسینی افزود: در حال حاضر تنها المپیادی که امکان شرکت دانش‌آموزان پایه دوازدهم در آن وجود دارد، المپیاد نانو است. سهم دانش‌آموزان پایه دوازدهم طبیعتاً کمتر است و تلاش می‌کنیم زمینه‌ای فراهم شود که دانش‌آموزان پایه نهم نیز امکان شرکت در المپیادهای علمی را داشته باشند.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان درباره توزیع پذیرفته‌شدگان از حیث نوع مدرسه نیز گفت: ۷۶ درصد پذیرفته‌شدگان از مدارس سمپاد هستند، ۱۵ درصد از مدارس غیردولتی و ۴ درصد از مدارس نمونه دولتی هستند و ۵ درصد باقی‌مانده نیز از مدارس دولتی هستند.

حسینی ادامه داد: در شهرستان‌ها نیز بخش قابل توجهی از برگزیدگان ما از مدارس سمپاد هستند. این آمار تصویری از وضعیت دانش‌پژوهانی است که اکنون در دوره تابستانه حضور دارند و به‌زودی مدال خواهند گرفت و ان‌شاءالله سال آینده به عنوان اعضای تیم‌های ملی به مسابقات جهانی اعزام خواهند شد.

وی در ادامه به آمار آزمون مرحله اول المپیادهای علمی اشاره کرد و گفت: یکی از اتفاقات خوبی که به افزایش تعداد شرکت‌کنندگان مرحله اول المپیادهای علمی کمک کرد، تعریف پارامترهای انگیزشی، تشویقی و تقدیری از سوی وزیر آموزش و پرورش برای مدارس و مدیران مناطق آموزشی بود.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان افزود: قرار است از مدارس، استان‌ها و مناطقی که بیشترین رشد را در حوزه المپیادهای علمی داشته‌اند، تقدیر شود. در همین زمینه دسته‌بندی‌هایی ارائه شده است.

حسینی با اشاره به عملکرد استان‌های مختلف اظهار کرد: استان‌هایی مانند خراسان شمالی و خراسان جنوبی در زمره استان‌های برتر ما در حوزه المپیادهای علمی قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که با تصویر ذهنی ما از برخی استان‌های کمتر برخوردار همخوانی ندارد و نشان می‌دهد این مناطق از ظرفیت و استعداد علمی بالایی برخوردارند.

سه منطقه کم‌برخوردار در میان مناطق برتر المپیاد

وی ادامه داد: وضعیت مناطق آموزشی کشور را از حیث تعداد قبولی نسبت به جمعیت دانش‌آموزی نیز بررسی کردیم. منطقه ۶، منطقه یک و منطقه ۱۱ در زمره مناطق برتر قرار گرفتند و از میان ۶ منطقه برتر از نظر تعداد قبولی نسبت به جمعیت دانش‌آموزی، سه منطقه مربوط به شهرهایی بودند که احتمالاً در ذهن بسیاری از ما به عنوان مناطق کم‌برخوردار شناخته می‌شوند.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان تصریح کرد: این موضوع نشان می‌دهد که با سیاست‌گذاری درست می‌توان اتفاق‌های شگرفی را در مناطقی که شاید در ذهن ما کم‌برخوردار باشند اما واقعاً سرشار از استعداد هستند، رقم زد. این مسئله نشان می‌دهد المپیادهای علمی در مسیر عدالت آموزشی حرکت می‌کنند.

حسینی گفت: تمرکز پنج‌ساله باشگاه از سال ۱۴۰۵ بر عدالت آموزشی است. در مرحله نخست باید تلاش کنیم قبولی‌های مرحله اول از نظر عدالت آموزشی به وضعیت مطلوب برسد؛ چراکه اگر مرحله اول از عدالت آموزشی فاصله داشته باشد، نمی‌توان انتظار داشت در مرحله دوم، نتایج مدالی و حتی نتایج جهانی نیز به وضعیت مطلوب برسد.

وی افزود: مناطق آموزشی کشور را از نظر کنجکاوی و جنب‌وجوش علمی و میزان مشارکت در مرحله اول المپیادهای علمی نیز مقایسه کردیم. در این بخش، سه منطقه نخست در میان مناطق برتر قرار داشتند و منطقه شیروان و زابلی نیز در جمع مناطق دارای مشارکت بالا قرار گرفتند.

حسینی ادامه داد: از نظر تعداد شرکت‌کنندگان، منطقه آموزشی بابل رتبه پنجم و طبس رتبه هفتم را به دست آورده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد جنب‌وجوش علمی در نقاطی که مورد هدف ما بوده، در حال شکل‌گیری و گسترش است.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان با اشاره به بررسی میزان رشد مناطق آموزشی گفت: در این بررسی صرفاً تعداد قبولی‌ها نسبت به جمعیت دانش‌آموزی را بررسی نکردیم، بلکه میزان رشد مناطق را نیز مورد توجه قرار دادیم.

وی افزود: بیشترین رشد در تعداد پذیرفته‌شدگان مرحله اول المپیادهای علمی مربوط به آموزش و پرورش ناحیه مشهد بود. پس از آن، آموزش و پرورش ناحیه یک اراک و سپس آموزش و پرورش رفسنجان و آموزش و پرورش ناحیه دو قم در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

حسینی خاطرنشان کرد: نکته قابل توجه این است که بسیاری از این مناطق در سال گذشته جزو مناطقی بودند که کمترین تعداد شرکت‌کننده یا کمترین رشد را داشتند.

وی برای تشریح این موضوع گفت: برای مثال، آموزش و پرورش اراک در سال گذشته ۹۷ شرکت‌کننده در مرحله اول داشت و ۴۸ عنوان قبولی کسب کرده بود، اما در سال ۱۴۰۴ با افزایش تعداد شرکت‌کنندگان به ۱۱۱ نفر، تعداد عناوین پذیرفته‌شدگان به ۷۶ نفر رسید. این روند درباره سایر مناطق نیز وجود دارد.

ثبت‌نام مرحله اول المپیادها از آذر آغاز می‌شود

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان اعلام کرد: آزمون مرحله اول المپیادهای علمی سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ در بهمن‌ماه برگزار خواهد شد و فرایند ثبت‌نام این آزمون‌ها نیز از هفته نخست آذرماه آغاز می‌شود.

حسینی افزود: پس از پایان دوره تابستانه، فرایند مربوط به آزمون‌های مرحله اول سال آینده را آغاز خواهیم کرد.

وی در ادامه به برخی دستاوردهای بین‌المللی باشگاه دانش‌پژوهان جوان اشاره کرد و گفت: علاوه بر درخشش دانش‌پژوهان ایرانی در المپیادهای جهانی، تلاش می‌کنیم حوزه پرورش نخبگان را به یک مجموعه فعال و شناخته‌شده در سطح جهان تبدیل کنیم و در این زمینه نیز وضعیت خوبی داریم.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان افزود: امسال آقای دکتر حسین‌خانی، عضو کمیته المپیاد زیست‌شناسی جمهوری اسلامی ایران، به عنوان رئیس المپیاد جهانی زیست‌شناسی انتخاب شد. تا جایی که اطلاع دارم، این نخستین‌بار است که یک ایرانی ریاست یک المپیاد جهانی را بر عهده می‌گیرد.

حسینی با اشاره به اهمیت این جایگاه اظهار کرد: نزدیک به ۱۰۰ کشور متقاضی شرکت در المپیاد جهانی زیست‌شناسی هستند و کسب چنین جایگاهی نشان‌دهنده نقش‌آفرینی ایران در حوزه آموزش و پرورش نخبگان در سطح جهان است.

عضویت ایران در کمیته‌های المپیاد جهانی ریاضی

وی ادامه داد: آقای صفایی، یکی از همکاران سابق کمیته المپیاد ریاضی، نیز به عنوان عضو کمیته انتخاب سؤال المپیاد جهانی ریاضی و کمیته اخلاق المپیاد جهانی ریاضی انتخاب شده است.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان گفت: این اتفاق از این جهت ارزشمند است که برای نخستین‌بار یک ایرانی توانسته در معتبرترین المپیاد علمی جهان کرسی کسب کند.

حسینی افزود: اعضای کمیته اخلاق المپیاد جهانی ریاضی با رأی کشورهای شرکت‌کننده انتخاب می‌شوند و این کمیته با حضور نمایندگان حدود ۱۲۰ کشور شکل می‌گیرد. وی مدعی شد که ایران در این رأی‌گیری با کسب دو برابر آرای رقیب خود از رژیم صهیونیستی، جایگزین نماینده این رژیم در کمیته اخلاق شده است.

درخواست ۵۶ کشور برای حضور در مسابقه زیست‌شناسی ایران

وی با اشاره به برگزاری مسابقه بین‌المللی زیست‌شناسی گفت: دانش‌پژوهان المپیاد زیست‌شناسی ایران در حال طراحی و برگزاری یک مسابقه زیست‌شناسی تحلیلی در سطح نخبگان جهان هستند. پس از اعلام برگزاری این مسابقه، ۵۶ کشور درخواست حضور در آن را ارائه کردند و در نهایت، به گفته وی، ۴۲ کشور در مسابقات شرکت کردند.

حسینی، این اتفاق را نشانه‌ای از اثرگذاری ایران در حوزه المپیادهای علمی دانست و گفت: اینکه چنین تعداد کشوری از جهان برای حضور در مسابقات علمی برگزارشده از سوی ایران درخواست می‌دهند، یک ظرفیت مهم برای اثرگذاری بین‌المللی کشور در حوزه نخبگان است.

وی اعلام کرد: سال آینده نیز المپیاد بین‌المللی هندسه و المپیاد بین‌المللی ترکیبیات برگزار خواهد شد.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان همچنین درباره اختصاص امتیاز ورود به دانشگاه به مدال‌آوران المپیادهای جغرافیا و علوم زمین گفت: یکی از اتفاقات ویژه این مدت، دریافت امتیاز ورود به دانشگاه برای مدال‌آوران المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بود.

حسینی با قدردانی از پیگیری‌های وزیر آموزش و پرورش، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس‌جمهور در این زمینه اظهار کرد: با پیگیری این مسئولان، این امتیاز برای دانش‌پژوهان این دو المپیاد به تصویب رسید.

وی افزود: از این پس دارندگان مدال طلای این المپیادها در رشته‌هایی که نیاز به آزمون عملی ندارند، بدون شرکت در آزمون مربوطه از امتیاز پذیرش برخوردار خواهند شد.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان تأکید کرد: اثر این تصمیم را پیشاپیش در نتایج امسال المپیادهای جهانی جغرافیا و علوم زمین مشاهده کردیم و بهترین نتایج تاریخ ایران در این دو رشته رقم خورد. به اعتقاد من، سال آینده نیز شاهد شکسته شدن سدهایی خواهیم بود که تاکنون دست‌نیافتنی به نظر می‌رسید.

حسینی گفت: امسال برای نخستین‌بار در المپیاد جهانی علوم زمین موفق شدیم رتبه نخست جهان را به دست آوریم که این اتفاق، دستاورد مهمی برای دانش‌آموزان کشور محسوب می‌شود.

وی افزود: در المپیاد جهانی علوم زمین، این رقابت در سه بخش مختلف برگزار می‌شود و دانش‌آموزان ایران علاوه بر کسب رتبه نخست جهانی، موفق شدند در مجموع ۸ مدال نیز به دست آورند که کسب مدال نقره، بهترین نتیجه تاریخ ایران در این المپیاد بوده است.

حسینی ادامه داد: در بخش مستند و ارائه نیز یکی از دانش‌آموزان دختر ایران توانست عنوان برتر اتحادیه جهانی علوم زمین را کسب کند که این موضوع نیز افتخار و دستاورد مهمی برای کشور است.

وی یکی از مهم‌ترین عوامل این پیشرفت را همت و انگیزه دانش‌آموزان دانست و اظهار کرد: بچه‌های ما در المپیاد جهانی علوم زمین و به طور کلی در سایر المپیادها تلاش کردند در شرایط موجود، بهترین نتیجه ممکن را به دست آورند.

حسینی گفت: پیش از تنش‌های اخیر، دانش‌آموزان روند معمول آمادگی سالانه خود را داشتند، اما پس از این اتفاقات، نگاه بچه‌ها این بود که به هر شکل ممکن باید به بهترین نتیجه و بالاترین نقطه‌ای که امکان دارد دست پیدا کنند و این انگیزه در موفقیت آنها بسیار مؤثر بود.

وی با قدردانی از تلاش دانش‌آموزان افزود: باید از همت و تلاش این بچه‌ها تشکر کنیم که با وجود شرایط موجود، مسیر پیشرفت را ادامه دادند.

حسینی همچنین با اشاره به نقش حمایت‌های مسئولان در این موفقیت گفت: وزیر آموزش و پرورش حدود دو ماه پیش از برگزاری کنکور نیز حمایت‌هایی داشت و همین موضوع در کنار سایر اقدامات، کمک کرد تا در این دو المپیاد رشد جدی داشته باشیم.

وی ادامه داد: دوستان ما در باشگاه دانش‌پژوهان جوان و همکاران کمیته‌های تخصصی نیز به صورت شبانه‌روزی در کنار دانش‌آموزان بودند و برای رشد و پیشرفت آنها تلاش کردند.

حسینی ابراز امیدواری کرد این روند در سال‌های آینده نیز ادامه داشته باشد و دانش‌آموزان کشور بتوانند موفقیت‌های بیشتری در عرصه‌های علمی و المپیادهای جهانی کسب کنند.اگر بخواهی، می‌توانم برای همین متن یک تیتر و لید کوتاه و جذاب به سبک خبرگزاری مهر هم بنویسم.