راه شکستن محدودیت دریایی از کریدورهای زمینی می‌گذرد

به گزارش روا ۲۴ و به نقل از خبرگزاری مهر، سهیل آل‌رسول، با بیان اینکه این روزها اخبار متعددی درباره تکمیل و بهره‌برداری محور مشهد – سرخس تا پایان سال ۱۴۰۵ منتشر می‌شود، اظهار کرد: اما جستاری در اخبار یک دهه گذشته نشان می‌دهد که این نخستین بار نیست که برای پایان این پروژه تاریخ تعیین می‌شود. در مقاطع مختلف، پایان ۱۳۹۶، سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ و پس از آن آذر و دی ۱۴۰۳ به‌عنوان زمان تکمیل یا بهره‌برداری بخش‌های مختلف این محور مطرح شده است. اکنون نیز پایان ۱۴۰۵ به‌عنوان موعد جدید اعلام می‌شود. این سابقه ایجاب می‌کند به جای تکرار یک تاریخ، درباره الزامات واقعی تحقق آن صحبت کنیم.

پیشرفت ۶۰ درصدی با چند ماه فرصت

آل‌رسول با اشاره به وضعیت اجرایی پروژه گفت: براساس اطلاعات موجود، متوسط پیشرفت بخش‌های مورد نظر پروژه در حدود ۶۰ درصد است. وقتی این عدد را در کنار مشکلات تأمین و تخصیص اعتبار، افزایش شدید قیمت مصالح و نهاده‌های اجرای پروژه و همچنین باقی ماندن برخی معارضات تأسیساتی قرار می‌دهیم، طبیعی است که درباره امکان تحقق وعده پایان سال پرسش جدی داشته باشیم.

وی تأکید کرد: اگر قرار است پایان ۱۴۰۵ یک برنامه اجرایی باشد و نه یک وعده دیگر، باید متناسب با زمان باقی‌مانده، منابع مالی و اختیارات مدیریتی لازم نیز در اختیار پروژه قرار گیرد.

سرخس فقط یک جاده استانی نیست

عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با اشاره به موقعیت راهبردی سرخس تصریح کرد: اشتباه است اگر مشهد – سرخس را صرفاً یک پروژه راه‌سازی در خراسان رضوی بدانیم. سرخس یکی از مهم‌ترین دروازه‌های زمینی و ریلی ایران به ترکمنستان و آسیای مرکزی و حلقه‌ای مهم در زنجیره مبادلات زمینی ایران با شرق، از جمله چین است.

به گفته آل‌رسول، در شرایطی که تحریم می‌تواند هزینه و ریسک استفاده از بنادر، کشتیرانی، بیمه و سایر حلقه‌های زنجیره حمل‌ونقل دریایی کشور را افزایش دهد، برخورداری از مسیرهای زمینی متعدد و رقابت‌پذیر بخشی از تاب‌آوری اقتصادی کشور محسوب می‌شود.

وی گفت: موضوع، جایگزینی دریا با زمین نیست؛ اقتصاد بزرگ به هر دو نیاز دارد. مسئله این است که نباید تجارت خارجی ایران به تعداد محدودی دروازه وابسته باشد. هر کریدور زمینی مطمئن، قدرت انتخاب و تاب‌آوری بیشتری برای کشور ایجاد می‌کند.

بخش خصوصی روی کریدورهای زمینی حساب ویژه باز کرده است

آل‌رسول در ادامه به رویکرد بخش خصوصی اشاره و اظهار کرد: بخش خصوصی نیز با نمایندگی اتاق بازرگانی تهران روی توسعه کریدورهای زمینی کشور، از جمله محور سرخس، حساب ویژه‌ای باز کرده است. افزایش ظرفیت این مسیرها فقط برای عبور کالای ترانزیتی نیست می‌تواند به تأمین مطمئن‌تر مواد اولیه و کالا، توسعه صادرات، کاهش ریسک زنجیره تأمین و در نهایت خدمت‌رسانی بهتر به مردم منجر شود.

وی افزود: وقتی درباره اتصال زمینی ایران به آسیای مرکزی و چین صحبت می‌کنیم، باید حلقه‌های داخلی این زنجیره نیز متناسب با اهمیتی که برای کریدور قائل هستیم توسعه پیدا کنند. نمی‌توان در سطح کلان از کریدورهای بین‌المللی سخن گفت، اما یک گلوگاه داخلی مهم سال‌ها با کمبود اعتبار و مشکلات اجرایی مواجه باشد.

سه اقدام برای واقعی شدن وعده ۱۴۰۵

عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران تأکید کرد که برای تحقق وعده پایان ۱۴۰۵ دست‌کم سه اقدام فوری ضروری است که تأمین و تخصیص قابل اتکای منابع مالی، تعیین تکلیف آثار افزایش شدید قیمت نهاده‌ها و مصالح بر قراردادهای اجرایی و رفع فوری معارضات تأسیساتی باقی‌مانده است.

آل‌رسول در ادامه گفت: سال‌های ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۳ با وعده‌های مختلف درباره این محور گذشتند. امیدواریم پایان ۱۴۰۵ به تاریخ دیگری در این فهرست اضافه نشود. اگر مسئولان به اهمیت سرخس در ترانزیت و تجارت خارجی ایران، به‌ویژه در شرایط تحریم، باور دارند، اکنون زمان نشان دادن این اهمیت در تخصیص منابع و تصمیمات اجرایی است.

وی در پایان گفت: اگر می‌خواهیم محدودیت در دریا را با ظرفیت خشکی جبران کنیم، کریدورهای زمینی را باید به‌موقع بسازیم نه اینکه هر چند سال یک‌بار تاریخ افتتاح آنها را تغییر دهیم.