پایگاه خبری تحلیلی روا 24 پایگاه خبری تحلیلی روا 24 | rava24.ir
دکتر مهدی سعادتمند / پژوهشگر برق و فناوری ارتباطات نوشت: با توسعه روزافزون فناوری های نوین مبتنی بر شبکه های ارتباطی و فناوری اطلاعات نظیرکاربردهای دیجیتالی و هوش مصنوعی و تلاش جوامع برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از کل درآمد حاصله، به تعداد کاربران و میزان استفاده آنها از فضای مجازی، تعداد خدمات و ارائه دهندگان آنها، شمار اپلیکیشن ها و سامانه ها و … افزوده می¬شود. این درحالی است که میزان وابستگی آحاد جامعه به ارائه و دریافت خدمات و استفاده از کاربردهای دیجیتال نیز به شدت در حال افزایش است.
به گزارش روا 24، این موارد در کنار جهش فوق چشمگیر هوش مصنوعی و کاربردهای آن که روز به روز بر شمار کاربران و ذینفعان افزوده می¬شود، دسترسی همیشگی و مستمر به شبکه های ارتباطی و فناوری اطلاعات را به یکی از نیازهای اساسی زندگی امروز مبدل نموده است و به تبع آن توسعه زیرساخت¬های سخت افزاری و نرم افزاری این شبکه¬ها و توسعه هوش مصنوعی نیز با سرعت زیادی انجام می¬شود. به جرات می توان گفت اولین و مهمترین چالش توسعه زیرساخت¬های فناوری اطلاعات و ارتباطات در دنیای امروز، موضوع تامین انرژی الکتریکی به صورت مستمر و البته با کیفیت قابل قبول می¬باشد. در واقع بدون وجود برق پایدار عملا شبکه¬های ارتباطی و فناوری اطلاعات فاقد کارکرد موثر هستند و ارائه خدمات و بهره¬گیری از کاربردهای مجازی و هوش مصنوعی نیز مختل می¬شود زیرا پایداری کاربردها و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی نیازمند دسترسی ۲۴/۷ به زیرساخت پردازشی است و کوچکترین اختلال در برق میتواند دادهها را از بین ببرد، مدلها را متوقف کند و خسارت اقتصادی هنگفتی ایجاد نماید. بنابراین ضرورت توجه به توسعه زیرساخت¬های تامین انرژی الکتریکی، هم¬راستا با توسعه زیرساخت¬های فناوری¬های دیجیتالی به وضوح قابل درک است. از سوی دیگر بازیگران جدید عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات نظیر مراکز داده مدرن که مبتنی بر پردازشگرهای پرظرفیت محاسباتی و گرافیگی هستند تعریف کننده بارهای پرمصرف در شبکه سراسری برق بوده و به عنوان بارهای مدرن به شمار می روند که به مرور و با توسعه روزافزون خود، زیرساخت¬های تامین انرژی الکتریکی را دچار چالش¬های جدی می¬کنند.
مطابق پیش بینی¬های نهادهای بین المللی نظیر آژانس بین الملل انرژی، تا سال 2030 میلادی مصرف برق مراکز داده نسبت به سال 2023 بین 2.5 تا 3 برابر افزایش پیدا خواهد کرد. این درحالی است که مصرف انرژی الکتریکی بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات در سال 2030 بین 8.5 تا 10 درصد مصرف کل برق جهان برآورد می¬شود که حاکی از رشد فزآینده کاربردها و زیرساخت¬های دیجیتالی و توسعه سریع هوش مصنوعی تا سال مذکور است. به طور خلاصه می¬توان گفت، بزرگترین عامل محرک رشد مصرف انرژی الکتریکی در جهان تا سال 2030، هوش مصنوعی خواهد بود که این میزان از مصرف، ناشی از پردازنده های گرافیکی و محاسباتی پرظرفیت و رشد سریع و چشمگیر مدل های زبان بزرگ (LLM) خواهد بود.بنابراین زیرساخت¬های هوش مصنوعی و زیست بوم فناوری اطلاعات و ارتباطات برای خدمت رسانی مداوم به انرژی الکتریکی پایدار نیازمند هستند در حالیکه خود در زمره بارهای پرمصرف شبکه های برق به شمار می¬روند. با این حال توسعه فناوری و پیشرفت¬های حاصله در تولیدات سخت افزاری نظیر ساخت تراشه های کم مصرف، سرورهای راندمان بالا و روشهای خنک سازی مراکزداده مبتنی بر مایعات، بهبود الگوریتم های هوش مصنوعی و استفاده از مدلهای کوچکتر و کارآمدتر و همچنین توسعه استفاده از انرژی¬های تجدیدپذیر در تامین برق زیرساخت¬های دیجیتالی و هوش مصنوعی از جمله راهکارهایی هستند که می¬توانند به کاهش مصرف انرژی این زیست بوم وسیع کمک نمایند. با این تفاسیر این موضوع نیازمند مداخله مدیران ارشد، تصمیم گیرندگان و سیاست¬گذاران جهت توسعه توامان و متوازن زیرساخت-های الکتریکی و دیجیتالی می¬باشد. در واقع از یک سو لازم است مدیران بخش دولتی و غیر دولتی و سیاست¬گذاران و فعالان حوزه برق و انرژی، زیرساخت¬های نوظهور دیجیتالی نظیر مراکز داده مدرن را به عنوان یکی از انواع مصرف کنندگان کلان انرژی الکتریکی به رسمیت شناخته و توسعه سریع فناوری و رشد بار را مد نظر داشته باشند و از سوی دیگر تصمیم سازان و توسعه دهندگان بخش دولتی و غیر دولتی زیست بوم اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی و شبکه های ارتباطی و فناوری اطلاعات نیز انرژی الکتریکی را به عنوان رکن حیاتی برای توسعه اقتصاد دیجیتال در تصمیم گیری¬ها و تنظیم سیاست¬های توسعه ای منظور نمایند و از اهرم¬های سیاستی، اقتصادی و فنی برای کاهش میزان مصرف انرژی الکتریکی و افزایش راندمان انرژی در تجهیزات زیست بوم و همچنین بهره برداری از منابع انرژی تجدیدپذیر در زیرساخت¬های این حوزه بهره ببرند.حرف پایانی:– حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد هزینه مراکز داده مربوط به تامین انرژی
